Phân biệt bột matcha và bột trà xanh, cách dùng và công dụng mỗi loại

Nhiều người hay nhầm lẫn giữa bột matcha và bột trà xanh khi sử dụng. Vậy đừng bỏ qua những thông tin hữu ích mà chuyên mục Vào bếp của Mẹo vặt Gia đình sẽ hướng dẫn cho bạn cách phân biệt bột matcha và bột trà xanh, cũng như cách dùng cho thức uống và công dụng của mỗi loại này ra sao nhé!

1. Bột matcha và bột trà xanh là gì?

Bột matcha là gì? Nguồn gốc? Đặc điểm nhận biết

Bột matcha là gì?

Bột matcha là loại bột mịn được làm từ 100% búp non của cây trà xanh và được sản xuất theo một quy trình đặc biệt: búp trà mới đâm chồi được che nắng, thu hái, hấp chín bằng hơi nước, sấy khô bằng gió, tách bỏ gân lá và nghiền thành bột mịn.

Bột matcha có giá trị dinh dưỡng cao và đắt hơn nhiều so với bột trà xanh.

Bột matcha là gì?

Nguồn gốc

Bột matcha có nguồn gốc từ bột trà xanh của Trung Quốc, nhờ các vị sư khi đi truyền đạo đã đem loại bột này về Nhật Bản và ngày càng được chú trọng hơn về cách sản xuất để ra bột matcha như ngày nay.

Từ “cha” trong matcha có nghĩa là trà, và từ “ma” có nghĩa là bột, đây là một loại đồ uống hết sức quý giá của giới quý tộc và các vị tu sĩ trong khoảng thời gian đầu. Tuy nhiên, hiện nay thì bột matcha đã được dùng phổ biến hơn với mọi tầng lớp trong xã hội.

Đặc điểm nhận biết

Bạn có thể nhận biết bột matcha qua một số đặc điểm sau:

  • Màu sắc: có màu xanh sáng, đều và bột rất mềm mịn.
  • Độ tan: tan hoàn toàn trong nước.
  • Vị: ban đầu cảm nhận được vị đắng ở đầu lưỡi, sau đó có vị ngọt.
  • Hương thơm: dễ chịu. Ngoài ra, một số nhà sản xuất có thể cho thêm thành phần tảo biển vào bột matcha nên hàm lượng dinh dưỡng cao hơn gấp 7 lần, và thậm chí bạn còn ngửi được mùi hơi tanh khi uống.

Đặc điểm nhận biết bột matcha

Bột trà xanh là gì? Nguồn gốc? Đặc điểm nhận biết

Bột trà xanh là gì?

Bột trà xanh là loại bột được nghiền từ 70% lá trà non và 30% búp trà, được sản xuất với quy trình đơn giản hơn so với bột matcha: hái trà, không rút gân lá, sấy khô và nghiền bằng máy công nghiệp.

Bột trà xanh có hàm lượng chất dinh dưỡng thấp hơn matcha và giá thành rẻ hơn.

Bột trà xanh là gì? Nguồn gốc?

Nguồn gốc

Bột trà xanh có từ rất lâu và được biết đến như một loại thực phẩm giàu chất dinh dưỡng và có lợi cho sức khỏe tại Trung Quốc. Dù sử dụng rộng rãi bột trà xanh ở Trung Quốc nhưng khi nhắc đến bột trà xanh nhiều người lại nghĩ ngay đến Nhật Bản – nơi tạo ra bột matcha nổi tiếng.

Nhờ người sáng lập ra giáo phái Lâm Tế của Thiền Phật giáo, vị sư người Nhật tên là Eisai (1141-1215) đã đưa bột trà xanh đến gần hơn với các tầng lớp nhân dân khác (ngoài quý tộc) và các chiến binh samurai. Ông đã chứng minh được nhiều lợi ích, công dụng của trà xanh đối với sức khỏe.

Vào khoảng thời gian cuối thế kỉ 12, nghệ thuật pha chế trà được gọi là “tencha” ra đời, chính ông Eisai đã giới thiệu cách pha trà từ bột trà xanh mịn cho mọi người biết đến. Khi trở về Nhật Bản từ Trung Quốc, ông đã đem theo hạt giống trà và nhân giống ra khắp nước Nhật.

Vì thế, bột trà xanh, thậm chí là bột matcha thượng hạng dần dần được xuất hiện trong các nghi lễ tôn giáo ở tại các tu viện Phật giáo lúc bấy giờ.

nguồn gốc matcha và bột trà xanh

Đặc điểm nhận biết

Bạn có thể nhận biết bột trà xanh qua một số nhận biết sau:

  • Màu sắc: có màu xanh sẫm, thỉnh thoảng có màu hơi ngả vàng, không được mịn, còn lợn cợn.
  • Độ tan: không tan hoàn toàn trong nước.
  • Vị: chát đắng, ít hậu ngọt, không đằm như bột matcha vì không được loại bỏ gân lá.
  • Hương thơm: không có hương thơm nồng ngọt.

Đặc điểm nhận biết bột trà xanh

2. Sự khác biệt về quy trình sản xuất và đặc điểm

Giữa bột matcha và bột trà xanh có sự khác biệt không hề nhỏ, Mẹo vặt Gia đình sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về hai loại bột này thông qua quy trình sản xuất ngay sau đây:

Quy trình sản xuất

Bột matcha

Bột trà xanh

Cây trà sinh trưởng tự nhiên, nhưng sau khi chồi non nhú dần dần ra (vào khoảng đầu tháng 5) thì toàn bộ được che phủ bằng lưới nilong công nghiệp ít nhất trước 3 tuần khi bắt đầu thu hái.

Cây trà sinh trưởng tự nhiên dưới ánh nắng mặt trời.

Nhờ che phủ nắng bằng lưới trước thời gian thu hái, nên đã giúp lá trà điều tiết lại quá trình quang hợp, tăng chất diệp lục, khoáng chất, dinh dưỡng. Các mầm trà được thu hái bằng thủ công (bằng tay) gọi là trà Gyokuro.

Sau khi thu hái búp trà, chúng được sấy khô bằng gió, tách bỏ gân lá và cuống lá, phần thịt (gọi là Tencha) đem nghiền mịn bằng cối đá Granit, để cho ra bột matcha.

Thu hái lá trà và búp trà, sấy khô và nghiền nhỏ bằng máy công nghiệp để cho ra bột trà xanh.

Vì được sấy khô bằng gió và được che phủ trước khi thu hái, nên chất diệp lục trong lá trà không bị mất và còn được sản sinh nhiều hơn. Đồng thời, do được nghiền bằng cối đá nên bột matcha không bị ảnh hưởng bởi sự sinh nhiệt, giúp cho màu bột xanh tự nhiên và mịn hơn.

Vì sấy bằng nhiệt nên chất diệp lục trong lá trà bị mất đi. Đồng thời, khi được xay bằng máy công nghiệp vẫn chịu ảnh hưởng bởi sự sinh nhiệt nên làm cho bột trà có thể bị vàng, hoặc vàng đen, và bột không được mịn.

Hàm lượng chất dinh dưỡng cao.

Hàm lượng dinh dưỡng thấp.

Giá thành đắt.

Giá thành rẻ, chỉ bằng 1/3 so với giá bột matcha.

quy trình sản xuất bột matcha và bột trà xanh

Đặc điểm giữa bột matcha và bột trà xanh

Bột matcha

Bột trà xanh

Siêu mịn, mềm và nhẹ.

Hạt hơi to, thô (do không được loại bỏ gân và cuống lá), có vẻ nặng hơn.

Tan đều trong lưỡi, ban đầu có vị đắng nhưng sau đó là vị ngọt thơm, thanh mát.

Tan nhưng vẫn còn lợn cợn, vị đắng, không có hậu vị ngọt khi uống.

Hương thơm tươi mát, dịu nhẹ, thậm chí là mùi hơi tanh như tảo biển (do giữ lại được các khoáng chất, nhất là chất sắt có trong lá trà).

Hoặc một số nhà sản xuất có cho thêm lượng bột tảo biển để làm tăng chất dinh dưỡng cho bột matcha và giúp màu tươi hơn.

Hương thơm không bằng matcha và hàm lượng chất dinh dưỡng ít hơn 7 lần so với bột matcha.

Giá đắt, dao động từ 1.400.000 VND – 6.000.000 VND cho mỗi kg.

Giá rẻ, dao động từ 700.00 VND – 900.000 VND cho mỗi kg.

3. Cách dùng bột matcha và bột trà xanh

Sau khi đã biết cách phân biệt và hiểu rõ quy trình sản xuất của hai loại bột: matcha và trà xanh, bạn có thể chọn dùng bột tùy theo nhu cầu, sở thích và thậm chí là túi tiền của mình.

Tuy nhiên, Mẹo vặt Gia đình gợi ý cho bạn cách dùng hai loại bột này như sau:

  • Vì bột matcha có màu đẹp mắt, vị ngọt đắng tự nhiên, độ tan tốt, nên thường được dùng trong nấu ăn: làm bánh, làm kem, pha đồ uống,….
  • Vì bột trà xanh có tính sát khuẩn cao bên cạnh nhiều công dụng tốt (tương tự như matcha) nhưng có giá thành rẻ, nên thường dùng cho việc chăm sóc da nhiều hơn.

Cách dùng bột matcha và bột trà xanh

4. Công dụng của bột matcha và bột trà xanh với sức khỏe

Công dụng của bột matcha

  • Cung cấp nhiều chất chống oxy hóa giúp tế bào tránh khỏi sự phá hủy của các gốc tự do gây ra ung thư.
  • Chứa lượng catechin cao, như chất epigallocatechin gallate (EGCG) có khả năng chống viêm, duy trì sự toàn vẹn của mạch máu và cải thiện sự hư tổn của các tế bào.
  • Giàu protein, chất xơ, vitamin A, C và sắt, nên có khả năng chống lại virus, vi khuẩn và nấm, tránh nhiễm trùng tụ cầu khuẩn, viêm gan B và nấm sinh dục.
  • Chứa nhiều axit amin như L-theanine, tăng cường sóng alpha trong não bộ, cải thiện trí nhớ, tâm trạng, xoa dịu, trấn an và tập trung, tỉnh táo hơn.
  • Cải thiện tình trạng bệnh tiểu đường, giảm lượng đường trong máu và nồng độ triglyceride, tác động tích cực đến nồng độ cholesterol tốt trong cơ thể.
  • Giảm tổn thương và mắc bệnh liên quan đến thận và gan.
  • Hỗ trợ giảm cân hiệu quả khi làm tăng tổng lượng calo bị đốt cháy bằng cách làm tăng tỷ lệ trao đổi chất, đồng thời làm tăng đến 17% hiệu quả quá trình đốt cháy chất béo trong cơ thể có chọn lọc.

Công dụng của bột matcha

Công dụng của bột trà xanh

  • Tăng độ đàn hồi, giảm viêm, cải thiện sắc tố và sức khỏe của làn da, cũng như hỗ trợ chữa lành các vết sẹo (đỏ) trên da, vết cháy nắng, đồi mồi, đồng thời còn bảo vệ da tránh khởi tia UV từ mặt trời.
  • Nhờ các chất chống oxy hóa nên bột trà xanh có tác dụng chữa sưng mắt khi thu nhỏ được các mạch máu ở vùng mắt nhạy cảm. Bên cạnh đó, lượng vitamin K trong trà xanh còn giúp quầng thâm dưới mắt giảm bớt đi.
  • Làm giảm quá trình lão hóa và ngăn ngừa ung thư da nhờ chất chống oxy hóa trong bột trà xanh có khả năng trung hòa các gốc tự do (gây hại).
  • Điều hòa, cân chỉnh lại lượng hormone trong cơ thể ngăn ngừa mụn và kháng khuẩn hiệu quả.
  • Giúp tóc mọc khỏe, dày cũng như ngăn ngừa rụng tóc nhờ có nhiều panthenol, vitamin C và E trong bột trà xanh.
  • Giúp da mịn và săn chắc hơn hơn khi có khả năng thu nhỏ lỗ chân lông.

Công dụng của bột trà xanh

Như vậy, Mẹo vặt Gia đình đã giúp bạn phân biệt xong giữa bột matcha và bột trà xanh cũng như cách dùng và công dụng của mỗi loại bột rồi nhé!

*Tham khảo và tổng hợp thông tin từ: Hellobacsi, Bachoaxanhfujiocha